Bileşen · ürün hazırlanıyor
Zeytin sütü nedir?
Erken hasat, preslenmemiş ilk yağ · Memecik
Erken hasat zeytinin, hiçbir presleme uygulanmadan kendiliğinden bıraktığı ilk yağ. Verimi çok düşük, fenolik madde bakımından ise zeytinyağının en zengin biçimi.
Nasıl kullanılır
| Ölçü | 1 çay kaşığı (yaklaşık 4-5 ml) |
|---|---|
| Zaman | Sabah, aç karnına |
- Doğrudan kaşıktan alınır; başka bir şeyle karıştırılmaz.
- Boğazda keskin bir yanma ve ardından öksürük olabilir — bu, fenolik yoğunluğun beklenen işaretidir, alerji değildir.
- Aç karnına mide rahatsızlığı yaparsa yemekle birlikte alınabilir.
- Şişe koyu camda, serin ve karanlıkta tutulur; her açılışta hava aldığı için makul sürede bitirilmelidir.
Nedir
Zeytin sütü, zeytin hamurunun hiçbir basınç uygulanmadan kendi ağırlığıyla saldığı ilk yağdır. Dekantör ya da pres devreye girmeden, yalnızca yerçekimiyle ayrılır. Üretimde bu aşamaya sızma, damlama ya da ilk öz de denir.
Verimi çok düşüktür — kaynaklara göre bir ton zeytinden birkaç litre ile birkaç kilogram arasında. Fiyatın yüksek olmasının nedeni budur; bir üretim hilesi değil, basitçe az çıkmasıdır.
Erken hasat demek, zeytinin henüz yeşilken, olgunlaşmadan toplanması demektir. Yeşil zeytinde yağ oranı düşük ama fenolik madde yüksektir. Zeytin ne kadar geç toplanırsa yağ artar, fenolik azalır. Zeytin sütü bu dengenin fenolik tarafındadır.
Memecik, Ege'nin (başlıca Muğla ve Aydın) yerli çeşididir ve fenolik madde bakımından görece zengin yağ verdiği için erken hasat ürünlerde sık tercih edilir.
Bu ad piyasada başka şeyler için de kullanılıyor — zeytin suyu konsantresi ya da yaprak ekstresi gibi. Burada anlatılan, yukarıda tarif edilen preslenmemiş ilk yağdır. Aldığınız ürünün hangisi olduğunu etiketten doğrulayın.
Vücutta ne yapar
- Zeytinyağının fenolik maddeleri başlıca hidroksitirozol, tirozol, oleuropein, oleokanthal ve oleaseindir. Yağa acımsı tadını ve boğazda yakma hissini veren bunlardır.
- Hidroksitirozol ve türevleri antioksidan özellik gösteren fenollerdir; zeytinyağının izin verilmiş tek sağlık beyanı bu gruba dayanır.
- Oleokanthal, boğazdaki keskin yanma hissinden sorumlu bileşiktir. Laboratuvar koşullarında siklooksijenaz enzimlerini baskıladığı gösterilmiş ve bu özelliği ilk kez 2005'te tanımlanmıştır. İnsanlarda klinik bir sonuç doğurduğuna dair kanıt bulunmamaktadır; araştırma konusudur.
- Fenolik maddeler zamanla, ışıkla ve ısıyla azalır. Bu yüzden hasat tarihi, şişenin rengi ve saklama koşulu, etiketteki ilk gün ölçülen sayı kadar önemlidir.
Buradakiler maddenin bilinen biyokimyasal işlevleridir. Bir takviyenin bu yollar üzerinden klinik bir sonuç doğuracağı anlamına gelmez.
İzin verilen beyan
Zeytinyağı polifenolleri, kan yağlarının oksidatif stresten korunmasına katkıda bulunur.
Günde 20 g zeytinyağı alındığında ve bu 20 g içinde en az 5 mg hidroksitirozol ile türevleri bulunduğunda.Bu, zeytinyağı için izin verilmiş tek sağlık beyanıdır ve iki koşulu birden ister: yeterli fenolik yoğunluk VE günde 20 g alım. 20 g yaklaşık iki yemek kaşığıdır; bir çay kaşığı (yaklaşık 4-5 g) bunun dörtte biridir. Yani çay kaşığı ölçüsünde kullanımda bu beyanın dayandığı alım miktarına ulaşılmaz. Oleokanthal için ise izin verilmiş herhangi bir beyan yoktur; piyasada sık rastlanan kalp, tansiyon, hafıza ve arındırma iddialarının da karşılığı bulunmamaktadır.
Çocuklarda kullanım
Yaş ve gözetim
- Zeytinyağı bir besindir; çocuğun günlük beslenmesinde yer alması olağandır.
- Takviye ölçüsünde, belirli bir doz halinde kullanımı için çocuklara yönelik yerleşik bir öneri bulunmamaktadır.
- Yetişkinde yaygın kullanım biçimi sabah aç karnına bir çay kaşığıdır. Çocukta uygulanacaksa miktar ve süre, çocuğu izleyen hekimle birlikte kararlaştırılmalıdır.
- Boğazda yanma hissi beklenen bir etkidir ve fenolik yoğunlukla birlikte artar; çocuk bunu rahatsız edici bulabilir, yemekle birlikte vermek bu hissi azaltır.
Dikkat edilecekler
- Yüksek fenolik yağlarda boğazda yanma ve öksürük olağandır; bu bir alerji belirtisi değildir.
- Aç karnına alındığında mide rahatsızlığı yapabilir; olursa yemekle birlikte verilmelidir.
- Yağ olduğu için kalori taşır: bir çay kaşığı yaklaşık 40 kaloridir.
- Süregelen bir hastalık varlığında ya da düzenli ilaç kullanımında hekime danışınız.
Etikette ne aranmalı
- Ürünün gerçek tanımı: preslenmemiş ilk yağ mı, standart sızma zeytinyağı mı, zeytin suyu mu?
- Toplam polifenol miktarı — mg/kg cinsinden ve hangi yönteme göre ölçüldüğü
- Varsa oleokanthal miktarı ayrıca yazılı mı (toplam polifenolle aynı şey değildir)
- Zeytin çeşidi ve tek çeşit mi, harman mı
- Hasat tarihi — fenolik madde zamanla azalır, sayı ölçüm günündeki değerdir
- Bağımsız laboratuvar analiz raporu ve koyu cam şişe
Diğer bileşenler
Sitikolin
Hücre zarının yapı taşı olan fosfatidilkolinin üretiminde kullanılan ara molekül. Bir kolin kaynağı ve aynı zamanda bir nükleotid türevi.
D vitamini
Yağda çözünen bir vitamin; deride güneş ışığıyla üretilir, besinlerden sınırlı miktarda alınır. Çocuklarda eksikliği Türkiye'de yaygındır.
Kreatin
Kasta ve beyinde enerji taşıyan bir molekül. Vücut kendi üretir, ete ve balığa da bulaşır. İzin verilen beyanı yalnızca yetişkin sporcular içindir.
Çocuklara uygun multivitamin
Tek bir üründe birçok vitamin. Sağlıklı beslenen çocuğun çoğu zaman ihtiyacı yoktur; asıl soru çocuğunuzun hangi gruba girdiğidir.
Peptidler
Peptit, kısa bir amino asit zinciridir. Bu adla satılan ürünlerin bir kısmı gıda takviyesidir; bir kısmı ise takviye değil, ruhsatsız ilaçtır. Aradaki çizgi burada.
Bu maddenin konusuyla ilgili olarak neyin kanıtlı, neyin kanıtsız olduğu: Beyin gelişimi ve beslenme. Satıştaki ürünler için ürün sayfasına bakabilirsiniz.